Masę opakowań wprowadzonych przez sklep w roku ustala się na podstawie ewidencji, którą wprowadzający produkty w opakowaniach prowadzi w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 22 ust. 1 i 1b oraz art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Informacje z ewidencji przechowuje się 5 lat od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 22 ust. 2).
Kto w sklepie liczy masę opakowań?
Obowiązek dotyczy wprowadzającego produkty w opakowaniach. Według art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi jest to przedsiębiorca, który wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach, a lista jest otwarta („w szczególności”). Obejmuje ona m.in. podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem, także gdy wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy (lit. a), oraz podmiot pakujący produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzający je do obrotu (lit. b).
Do wprowadzenia do obrotu ustawa zalicza też import oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby działalności gospodarczej (art. 8 pkt 24). W praktyce oznacza to, że sklep sprowadzający towar z zagranicy w opakowaniach jest objęty tą definicją.
Lit. c art. 8 pkt 23 dotyczy prowadzenia jednostki handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 500 m² (jedna jednostka) albo powyżej 5000 m² łącznie (więcej niż jedna jednostka), która sprzedaje produkty pakowane w tych jednostkach. Powierzchnię sprzedaży od 2023-10-13 definiuje art. 8 pkt 10a ustawy, odsyłając do art. 2 pkt 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sprzedawca detaliczny poniżej tych progów, który wyłącznie odsprzedaje produkty już zapakowane i wprowadzone na rynek przez innego krajowego dostawcę, nie jest z tego tytułu wprowadzającym; obowiązek pozostaje po stronie dostawcy.
Warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim lub w interpretacji indywidualnej, jak przepis stosuje się do dużego sklepu, który wyłącznie odsprzedaje towary zapakowane przez innego dostawcę. Ten przypadek nie jest tu rozstrzygany.
Jak ustalić, w którym roku opakowanie zostało wprowadzone do obrotu?
O przypisaniu masy do roku decyduje data wprowadzenia do obrotu. Art. 9 ust. 1-3 w związku z art. 8 pkt 24 ustawy wskazuje trzy zdarzenia:
| Sytuacja | Dzień wprowadzenia do obrotu |
|---|---|
| Produkcja krajowa | wydanie z magazynu albo przekazanie osobie trzeciej |
| Import | przywóz na terytorium kraju |
| Wewnątrzwspólnotowe nabycie | wystawienie faktury potwierdzającej WNT |
Gdy wprowadzenie nastąpiłoby w dwóch różnych terminach, liczy się termin wcześniejszy. Ciężar dowodu, że wprowadzenie nie nastąpiło albo nastąpiło w innym dniu, spoczywa na przedsiębiorcy (art. 9 ust. 1-3). Wniosek praktyczny: do rocznej sumy należy zaliczać opakowania według tych dat, a nie według daty sprzedaży klientowi. Warto zachować dokumenty, które każdą z tych dat potwierdzają.
Jak sumuje się masę opakowań z ewidencji?
Art. 22 ust. 1 ustawy nakłada na wprowadzającego produkty w opakowaniach obowiązek prowadzenia ewidencji, w postaci papierowej albo elektronicznej, obejmującej informacje o masie opakowań wprowadzonych do obrotu w danym roku. Art. 22 ust. 1b i art. 23 ust. 1 stanowią, że masę opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktami ustala się na podstawie tej ewidencji.
Wniosek praktyczny, który wynika z tych przepisów: roczna masa to suma pozycji zapisanych w ewidencji za dany rok kalendarzowy, przypisanych do roku według daty z art. 9. Układ zapisów (np. według dostawców lub rodzajów materiału) warto dobrać tak, by dało się go obronić przed organem. Warto też sprawdzić w sprawozdaniu, jakich danych wymaga ono poza samą masą (zob. niżej).
Informacje z ewidencji przechowuje się przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 22 ust. 2).
Co się dzieje, gdy sklep nie ma ewidencji?
Brak ewidencji nie zwalnia z obowiązków. Gdy wprowadzający nie prowadzi ewidencji w zakresie masy i rodzaju opakowań albo prowadzi ją nierzetelnie, masę i rodzaj opakowań określa w drodze oszacowania marszałek województwa albo wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 22 ust. 1d). Według art. 23 ust. 2 organy ustalają je na podstawie wszelkich dostępnych informacji, a w razie ich braku szacunkowo.
W praktyce oznacza to, że ustalenie dokonane zastępczo przez organ może być mniej korzystne niż rzetelne dane własne sklepu. Najlepszą ochroną jest kompletna ewidencja prowadzona na bieżąco.
Czy niewielka masa opakowań zwalnia z obowiązków?
Wprowadzający, który w danym roku kalendarzowym wprowadził do obrotu produkty w opakowaniach o łącznej masie nieprzekraczającej 1 Mg, nie podlega przepisom ustawy w zakresie określonym w art. 6 ust. 3. Dotyczy to:
- wymaganych poziomów recyklingu, udziału wagowego tworzyw sztucznych z recyklingu, poziomów selektywnego zbierania, wnoszenia opłaty produktowej oraz dokumentów potwierdzających recykling, eksport i WDT odpadów opakowaniowych (pkt 1),
- publicznych kampanii edukacyjnych z art. 19 ust. 1 oraz sprawozdań o środkach na te kampanie (pkt 2).
Zwolnienie działa tylko pod warunkami z art. 7 ust. 1 i 4: do 15 marca każdego roku, za pośrednictwem BDO, trzeba złożyć marszałkowi województwa zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis oraz wymagane informacje, a pomoc musi spełniać unijne warunki dopuszczalności. Wartość pomocy to wartość zwolnienia z opłaty produktowej według stawki maksymalnej (art. 35 ust. 1 lub 1a) oraz 2% wartości netto opakowań z art. 19 ust. 4 (art. 7 ust. 2). Przekroczenie limitu de minimis oznacza brak zwolnienia.
Zwolnienie z art. 6 ust. 3 nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10), bo przepis go nie wymienia. Nie obejmuje też rocznego sprawozdania z art. 45, poza częścią o środkach na kampanie edukacyjne. Aby wiedzieć, czy próg 1 Mg zostaje zachowany, trzeba najpierw policzyć masę z ewidencji. Warto więc sprawdzić sumę roczną, zanim złoży się dokumenty de minimis.
Jakie dokumenty potwierdzają recykling i jak łączą się z ewidencją?
Ewidencja z art. 22 dotyczy masy opakowań wprowadzonych do obrotu. Odrębną warstwę dowodową stanowią dokumenty dotyczące odpadów. Masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi oraz zastosowany proces odzysku ustala się na podstawie dokumentu DPR (art. 23 ust. 3). Przy eksporcie lub wewnątrzwspólnotowej dostawie odpadów opakowaniowych do recyklingu stosuje się dokument EDPR (art. 24 ust. 1). Dokumentów DPO i EDPO nie ma od 2022-01-01.
Dokumenty DPR i EDPR nie zastępują ewidencji masy opakowań wprowadzonych do obrotu. Trzeba mieć jedno i drugie, jeśli sklep podlega obowiązkom recyklingowym.
Co wchodzi do rocznego sprawozdania?
Zgodnie z art. 45 ust. 1-5 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzający składa marszałkowi województwa roczne sprawozdanie, samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań. W części opakowaniowej obejmuje ono masę wprowadzonych opakowań, osiągnięte poziomy recyklingu względem celów ustawowych oraz wysokość środków przeznaczonych na publiczne kampanie edukacyjne. Zlecenie sprawozdania organizacji odzysku nie zwalnia z własnego sprawozdania za produkty, o których sklep jej nie poinformował (art. 45 ust. 5). Wprowadzający do 1 Mg opakowań rocznie nie składa części o środkach na kampanie (art. 6 ust. 3 pkt 2, na warunkach art. 7).
Co zrobić w sklepie teraz?
W praktyce warto przejść przez cztery działania:
1. Ustalić, czy sklep jest wprowadzającym według art. 8 pkt 23 i 24 (własne oznaczenie, pakowanie, import, WNT, duża powierzchnia sprzedaży).
2. Przypisać opakowania do roku według dat z art. 9 i zapisać ich masę w ewidencji (art. 22 ust. 1).
3. Zsumować masę za rok i porównać ją z progiem 1 Mg z art. 6 ust. 3.
4. Przechowywać ewidencję 5 lat (art. 22 ust. 2) i przygotować dane do sprawozdania z art. 45.
Więcej o rejestrze i obowiązkach opakowaniowych znajdziesz w dziale opakowania, BDO i kaucja. Sklepy zajmujące się także bezpieczeństwem wprowadzanych produktów mogą sięgnąć do działu bezpieczeństwo produktów i GPSR, a w sprawach cen do działu ceny i promocje, Omnibus.
Źródła
Podstawą jest tekst jednolity ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619. Obowiązek wpisu do rejestru BDO z tytułu wprowadzania opakowań wynika z ustawy o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328 (art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. e-f, w związku z art. 8 pkt 23 ustawy o opakowaniach).
Stan prawny na: 2026-11-04
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Kto jest wprowadzającym produkty w opakowaniach?
Zgodnie z art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi jest to przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkty w opakowaniach. Dotyczy to m.in. wprowadzającego pod własnym oznaczeniem, pakującego produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę oraz prowadzącego duże jednostki handlu detalicznego. Importer i dokonujący WNT także wprowadzają do obrotu (art. 8 pkt 24). Więcej o rejestrze w artykułach działu opakowania, BDO i kaucja.
Czy po wprowadzeniu opakowań do obrotu liczy się data sprzedaży klientowi?
Nie, liczy się data wprowadzenia do obrotu według art. 9 ust. 1-3 ustawy o gospodarce opakowaniami: wydanie z magazynu lub przekazanie osobie trzeciej, przywóz przy imporcie albo faktura WNT, zależnie od tego, które zdarzenie nastąpiło wcześniej. Ciężar dowodu daty spoczywa na przedsiębiorcy. Pokrewne zagadnienia znajdziesz w dziale bezpieczeństwo produktów i GPSR.
Jak długo przechowuje się dane o masie opakowań?
Informacje z ewidencji przechowuje się 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 22 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Wniosek praktyczny: warto z góry zaplanować archiwizację zapisów, także tych elektronicznych. Inne obowiązki sklepu opisuje dział ceny i promocje, Omnibus.