Tak. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferuje torby na zakupy z tworzywa sztucznego, musi pobrać od kupującego opłatę recyklingową (art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) i prowadzić ewidencję toreb lekkich i pozostałych (art. 40f ust. 1). Opłaty nie pobiera się za torbę bardzo lekką, poniżej 15 mikrometrów (art. 40a ust. 2).
Kto musi pobierać opłatę recyklingową za torby?
Obowiązek pobrania opłaty ciąży na przedsiębiorcy prowadzącym jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce. Przedsiębiorca jest obowiązany pobrać opłatę recyklingową od nabywającego torbę (art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619).
Sprzedawca nie może pokrywać opłaty z własnych środków, więc „darmowa torba” jest zabroniona (art. 40a ust. 1 tej ustawy). Wyjątek przewiduje art. 40a ust. 2: opłaty nie pobiera się od nabywającego bardzo lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego.
Które torby podlegają opłacie?
Art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi dzieli torby na zakupy z tworzywa sztucznego na trzy kategorie według grubości. W praktyce oznacza to, że sprzedawca powinien ustalić, do której kategorii należą torby, które wydaje.
| Kategoria | Grubość | Opłata recyklingowa |
|---|---|---|
| Bardzo lekka | poniżej 15 mikrometrów | nie podlega (art. 40a ust. 2) |
| Lekka | poniżej 50 mikrometrów | podlega (art. 40a ust. 1) |
| Pozostała | 50 mikrometrów i więcej | podlega od nowelizacji z 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 877); wcześniej była zwolniona (art. 8 pkt 15a) |
Jak działa ewidencja toreb?
Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferuje się torby objęte opłatą, jest obowiązany prowadzić ewidencję liczby nabytych i wydanych lekkich i pozostałych toreb na zakupy z tworzywa sztucznego w danym roku kalendarzowym. Może ją prowadzić w postaci papierowej albo elektronicznej (art. 40f ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, obowiązujący od 2020-01-01).
W praktyce oznacza to, że sklep powinien rozdzielać w dokumentacji torby lekkie i pozostałe oraz odnotowywać zarówno zakup, jak i wydanie.
Ile, komu i kiedy wpłacić opłatę?
Stawka opłaty nie może przekroczyć 1 zł za sztukę torby na zakupy z tworzywa sztucznego (art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). To strop ustawowy, a nie rzeczywista stawka. Przed rozliczeniem warto sprawdzić w rozporządzeniu ministra obowiązującym w danym okresie, jaka stawka ma zastosowanie.
Zgodnie z art. 40c tej ustawy pobraną opłatę wnosi się na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa, kwartalnie: w terminie do piętnastego dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym opłata została pobrana.
Czy sklep musi być wpisany do BDO?
Tak, jeśli oferuje torby objęte opłatą recyklingową. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane takie torby, podlega obowiązkowi wpisu do rejestru BDO (art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328; to samo wynika z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Obowiązek ten powstaje niezależnie od tego, czy podmiot wytwarza odpady ponad próg ewidencji i czy wprowadza opakowania.
Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach wniosek o wpis trzeba złożyć przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, niezwłocznie.
Jakie są wyjątki?
Oferowanie wyłącznie toreb bardzo lekkich (poniżej 15 mikrometrów), zwykle na warzywa lub pieczywo luzem, jest wyłączone z opłaty (art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) i samo nie uruchamia obowiązku wpisu do BDO z tytułu toreb (art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach). Wpis z innych tytułów, na przykład z powodu wytwarzania odpadów podlegających ewidencji (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach), jest odrębnym obowiązkiem.
Przepisy o opłacie dotyczą przedsiębiorcy prowadzącego jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego (art. 40a ust. 1). Przy sprzedaży bez takiej jednostki warto zweryfikować swoją sytuację w urzędzie marszałkowskim właściwym dla siedziby firmy.
Co dalej?
W praktyce sprzedawca powinien:
1. ustalić grubość oferowanych toreb i ich kategorię (art. 8 pkt 15a),
2. pobierać opłatę od kupujących torby lekkie i pozostałe (art. 40a ust. 1),
3. prowadzić roczną ewidencję liczby nabytych i wydanych toreb (art. 40f ust. 1),
4. wnosić opłatę kwartalnie na rachunek marszałka województwa (art. 40c),
5. uzyskać wpis do BDO przed rozpoczęciem wydawania toreb objętych opłatą (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach).
Powiązane tematy sprzedawcy znajdziesz w kategoriach Ceny i promocje (Omnibus) oraz E-commerce i marketplace.
Stan prawny na: 2026-11-04
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
Najczęściej zadawane pytania
Czy bardzo lekkie torby na pieczywo trzeba ujmować w ewidencji?
Art. 40f ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakłada obowiązek ewidencji liczby nabytych i wydanych lekkich i pozostałych toreb. Torby bardzo lekkie są wyłączone z opłaty (art. 40a ust. 2). Przy mieszanej ofercie warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, jak ująć je w dokumentacji. Więcej o obowiązkach sprzedawcy w kategorii Bezpieczeństwo produktów (GPSR).
Czy stawka opłaty za torbę jest ustalona w ustawie?
Ustawa wyznacza tylko górną granicę: maksymalna stawka wynosi 1 zł za sztukę torby na zakupy z tworzywa sztucznego (art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Rzeczywistą stawkę warto sprawdzić w rozporządzeniu ministra obowiązującym w danym okresie. Wpływ opłat na cenę końcową opisujemy w kategorii Ceny i promocje (Omnibus).
Kiedy złożyć wniosek o wpis do BDO przy sprzedaży toreb?
Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a gdy działalność już trwa bez wpisu, niezwłocznie. Podstawą wpisu dla sklepu oferującego torby objęte opłatą jest art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g tej ustawy. Sprzedawców internetowych dotyczy kategoria E-commerce i marketplace; ich sytuację warto zweryfikować u marszałka województwa.